Oryx y Crake

Novela escrita en 2003 por Margaret Atwood, escritora canadiana nacida en 1939, Premio Príncipe de Asturias das Letras en 2008, activista en favor dos dereitos humanos e de causas ambientais. É membro de Amnistía Internacional e de BirdLife International.

Esta obra, que podemos considerar dentro da anticipación científica distópica (1984, Un mundo feliz,...), presenta un futuro no que parece sobrevivir un único ser humano, Home das neves, antes chamado Jimmy, despois de certa catástrofe provocada polo mal uso de algún descubrimento ou técnica científica. A parte de Home das neves, existe un pequeno grupo de seres humanos diferentes, resultado dunha profunda manipulación xenética, os crakers ou fillos de Crake. Tamén están os fillos de Oryx, animais híbridos, como os "porcóns", os "lobicáns", as "serpatas", etc.

A novela intercala flashbacks (voltas atrás) que contan a historia previa de Jimmy e, pouco a pouco, permite ao lector desvelar as chaves que explican a situación actual. Esta situación non será totalmente comprendida ata o final da novela, mantendo a intriga e o interese ata o último capítulo.

Atwood avisa dos perigos que un mal uso dos avances científicos (neste caso, médicos e de inxeñería xenética) poden supor para unha sociedade consumista e adocenada. Especialmente crítica móstrase co tipo de xoven ou adolescente que pasa ou seu tempo con videoxogos violentos, crueles e macabros.

Yo, robot

Máis que unha novela é unha colección de relatos curtos independentes, pero cun fío conductor común: a compañía U.S. Robots & Mechanical Men Inc., que fabrica os robots, e a robopsicóloga Susan Calvin.

Escrita por Isaac Asimov e publicada en 1950, cada relato situanos diante de diversos tipos de máquinas intelixentes: robots que len o pensamento, robots que tolean, robots con sentido do humor...

Neste libro, Asimov enuncia as famosas Tres leis da robótica:

1. Un robot non debe dañar a un ser humano ou, por omisión, permitir que sofra dano.

2. Un robot debe obedecer sempre aos humanos, excepto cando as órdenes vaian contra a primeira lei.

3. Un robot debe protexerse a sí mismo excepto cando esta protección vaia contra a primeira ou a segunda lei.

Estas leis tiveron gran influencia en toda a ciencia ficción posterior e, mesmo no desenvolvemento da robótica e a intelixencia artificial.

Coa axuda das tres leis, Asimov resolve diversos conflictos éticos e psicolóxicos que van máis alá da mera ciencia ficción de aventuras.

A película do mesmo título, dirixida por Alex Proyas en 2004 e protagonizada por Will Smith, non é unha verdadeira adaptación da novela. Únicamente incorpora as tres leis, algúns personaxes e certas situacións, pero o guión non guarda relación coa obra de Asimov.

Disponible na biblioteca do IES de Teis.

Claro de Tierra

Novela escrita en 1955 por Arthur C. Clarke, do que xa falamos. Clarke é considerado, xunto con Asimov e Robert Heinlein, un dos tres grandes maestros da ciencia ficción. En 1994 foi candidato ao Premio Nobel de literatura.

Está ambientada no século XXII. Os seres humanos colonizaron a Lúa, Mercurio, Venus, Marte e algúns satélites de Xupiter e Saturno. Estas colonias, excepto a Lúa, declaráronse repúblicas independentes e agrupáronse nunha Federación. A Lúa todavía pertence á Terra.

Intereses económicos, especialmente de obtención de metais nas minas da Lúa, levan a unha crise entre a Terra e a Federación, a piques de declarárense a guerra. Polo medio temos unha historia de espías. É clara a influencia da experiencia do autor na Segunda Guerra Mundial (1939-1945).

Como sempre en Clarke, os aspectos científicos están moi ben tratados. Os efectos visuais e sonoros (ou a falta de efectos sonoros) na Lúa e no espacio, a influencia da diferente gravedade no organismo, a observación astronómica en ausencia de atmósfera, os problemas para a supervivencia humana na Lúa, etc., están explicados ou anticipados con rigor.

Pero, ademáis, está o problema da lealdade. Debe un ser humano ser leal á súa patria ou á súa especie? Esta é a cuestión.

Disponible na biblioteca do IES de Teis.

Opúsculos sobre el movimiento de la Tierra

Esta obra é, digamos, divulgación científica orixinal, feita polos propios científicos que estaban a crear unha nova ciencia. Estamos na época en que a postura oficial (da Igrexa) era partidaria do Xeocentrismo e condenaba o heliocentrismo como herexía, o que derivaría no proceso da Inquisición contra Galileo de 1633.

Trátase dunha recompilación de tres textos breves (unhas 20 páxinas cada un).

O primeiro, chamado abreviadamente Commentariolus (~1514), é un texto de Nicolás Copérnico para distribuir entre os seus amigos no que expón por primeira vez as ideas heliocéntricas da nova cosmoloxía que, posteriormente, revolucionaría o pensamento científico dos século XVI e XVII.

O segundo é un texto de divulgación e defensa das ideas copernicanas escrito por Thomas Digges en 1576. Digges foi, probablemente o primeiro defensor e divulgador do copernicanismo, e, seguro, o primeiro que escribiu sobre isto en inglés.

O terceiro e un texto de Galileo de 1615, non publicado na época, titulado Consideraciones sobre la opinión copernicana. Galileo fai unha defensa das teorías de Copérnico, aportando o que, na súa opinión, son novas evidencias e novos argumentos a favor do sistema heliocéntrico.

Crónicas marcianas

Novela de Ray Bradbury, autor estadounidense nacido en 1920 e falecido en 2012, coñecido tamén por Fahrenheit 451.

Crónicas marcianas foi escrita arredor de 1946 e presenta a colonización de Marte entre 1999 e 2026 en sucesivas oledas de exploradores.

A resolución das catro primeiras expedicións é verdadeiramente sorprendente. A segunda expedición pon ao lector diante dunha situación hilarante, absurda, digna do mellor Groucho Marx, ata o seu desenlace en que todo ten sentido.

A terceira é a máis inquedante, a incertidume sobre que e quenes somos crea alarma e desasosiego.

En definitiva, unha serie de relatos aparentemente sinxelos que exploran, máis que Marte, os misterios do comportamento humano.

De propina, a novela inclúe un extraordinario prólogo de Jorge Luis Borges.

Disponible na biblioteca de Teis tanto en galego como en castelán.

Un mundo feliz

Esta é a novela máis coñecida de Aldous Huxley, autor inglés (1894-1963).

Escrita en 1932, é un clásico da literatura. Considérase unha novela distópica, é dicir, presenta un futuro sombrío e deshumanizado. A sociedade sacrifica valores humanos esenciais en aras do consumismo, a eficacia produtiva e a vida sen preocupacións.
Todos son infantil e inxenuamente felices, a cambio de eliminar a familia, a diversidade cultural, a ciencia, a arte, a literatura e a relixión.

Os aspectos científicos (a parte da reproducción de seres humanos) non son moi relevantes no desenvolvemento da historia, pero no deixan de ter certo interés.
A reproducción humana faise "in vitro" (cousa descoñecida en 1932), e cun proceso de selección artificial, fabrícanse seres humanos de distintas categorías: Alfa, Beta, Gamma, Delta e Épsilon.
O transporte realízase en cohetes e helicópteros moi avanzados, pero non hai nin rastro da era dixital.

O fundamental é a contraposición entre felicidade e libre albedrío. A libertade implica paixón, equivocacións, dor e traxedias.

Se non estou errado, era Orson Welles (Ciudadano Kane) o que dicía:
"En mil anos de historia de guerras, intrigas e inestabilidade política e social, Italia produxo a Leonardo e a Capela Sixtina. Nos mesmos mil anos de paz e felicidade, Suiza creou o reloxo de cuco".

Esta novela está disponible na bilbioteca do IES de Teis.

Momentos estelares de la ciencia

Unha das obras de divulgación científica máis populares e lidas.

Escrita por Isaac Asimov, fai un rápido e breve recorrido polas contribucións de 26 dos máis importantes científicos e inventores da historia nos campos da física, química, bioloxía, mediciña e tecnoloxía, desde Arquímedes a Einstein, pasando por Gutenberg, Galileo, Newton, Faraday, Edison, Marie e Pierre Curie, Lavoisier, Mendel, Pasteur, Darwin, etc.

Este libro foi publicado por primeira vez en 1959, nos EEUU e, polo tanto, non inclúe a última metade do século XX e esta década que xa levamos no XXI, aínda así, os científicos escollidos seguen a ser dos máis grandes da historia.
O espacio adicado a cada un é breve, de catro a sete páxinas. Esto fai que as veces a descripción sexa apresurada e pouco matizada. Poderianse discutir algunhas afirmacións de Asimov, pero, en xeral, o que dí é correcto. Ademáis, como sempre, no estilo ameno, áxil e moi claro e didáctico característico deste autor, o que facilita a lectura.

Dispoñible na bliblioteca de Teis.

1984

Novela escrita en 1948 e publicada en 1949 polo escritor británico George Orwell (1903-1950).

Non é unha novela propiamente de ciencia ficción, aínda que presenta elementos do xénero: anticipación do futuro, inxenios tecnolóxicos, etc. Considérase unha novela "distópica", o contrario de "utópica", é dicir, a situación proposta é o oposto a unha sociedade ideal.

O autor introduce un futuro no que un réxime dictatorial controla tódolos aspectos da vida dos cidadáns, incluso os seus pensamentos e sentimentos. A sociedade está dominada polo Partido Único e o seu líder, o Gran Irmán, mediante unha forte Policía do Pensamento e coa axuda das "telepantallas" instaladas en tódalas vivendas, postos de traballo e, mesmo nas rúas, que permiten ver e escoitar ás persoas en todo momento.

O partido cambia a historia, o pasado e as hemerotecas para favorecer os intereses. Decide a forma de pensar dos cidadáns mediante a Neolingua e o Dobrepensar.

O protagonista, Winston Smith, traballador do Ministerio da Verdade (encargado de falsear a historia), vai facéndose conscente da gran farsa do partido e tenta evadirse da súa vixiancia.

O título da novela non foi o inicialmente preferido por Orwell. O editor impuso este ao intercambiar os números da data de escritura (1948 en 1984).

Disponible na biblioteca do IES de Teis.

Aquí podes ver un tráiler dunha película feita en 1984 baseada na novela

Los tres primeros minutos del universo

¿Cuándo fue el Gran Estallido?

¿Dónde estamos antes de nacer?

¿Dónde está el eslabón perdido?

¿Dónde vamos después de morir?

¿Qué son los agujeros negros?

¿Se expande el universo?

¿Es cóncavo o convexo?

(Siniestro Total, 1981)

Esta obra de Steven Weinberg de 1977 (publicada en España por Alianza Editorial en 1978), da resposta a algunhas das preguntas da canción de Siniestro Total.

Weinberg, científico estadounidense nado en 1933, gañou o Premio Nobel de Física en 1979 polas súas contribucións á elaboración do chamado Modelo estándar da física de partículas.

Neste libro explica , de forma rigurosa pero sinxela, a evolución do universo desde a Gran Explosión (Big Bang). Tamén examina as opcións futuras: contínua e eterna expansión ou ben a expansión termina dando lugar a unha fase de contracción (Big Crunch).

Os descubrimentos científicos recentes (na época): a radiación de fondo de microondas, o efecto Doppler na luz procedente de estrelas e galaxias afastadas, o mellor coñecemento das partículas elementais, viñan confirmando o que se sospeitaba desde a década de 1920 e que foi formalmente proposto por George Gamow en 1948: a idea dun universo orixinado nunha singularidade espacio temporal en violenta expansión. Curiosamente, o nome Big Bang, foi utilizado por primeira vez por Fred Hoyle, un astrofísico que se opoñía a esta teoría, para burlarse da mesma.

A obra é considerada divulgación científica de calidade, dirixida a un público sen coñecementos previos de física ou matemáticas, pero curioso e interesado pola cosmoloxía ou, a lo menos, que se faga preguntas similares as que se fai o extrardinario grupo vigués Siniestro Total.

Disponible na biblioteca do IES de Teis.

2001: Una odisea espacial

Esta é unha das novelas máis populares de ciencia ficción, e, ao tempo, unha das mellores e máis afamadas películas deste xénero, dirixida por Stanley Kubrick, o mesmo director de "Sendeiros de gloria", "Espartaco", "Lolita", "A naranxa mecánica", "A chaqueta metálica" e "Eyes wide shut", entre outras.

A novela foi escrita por Arthur Clarke en 1968, simultáneamente á elaboración do guión da película. Ambas están baseadas nun relato curto anterior do propio Clarke: "O Centinela".

A novela comeza en África hai dous millóns de anos donde os homínidos loitan por unha difícil superviviencia. Entón aparece un monolito (transparente na novela, negro na película) que parece inducir cambios no comportamento e, mesmo, na intelixencia dun grupo de homínidos.

A segunda parte narra o descubrimento dun segundo monolito (negro esta vez tanto na novela como na película) enterrado na lúa. Esta parte sitúase no futuro respecto a data de publicación da novela, pois sucede en 1999.

Nunha terceira parte, situada en 2001, unha nave é enviada a Saturno (Xúpiter na película) donde parece suceder algo extrano. A bordo da nave viaxa a tripulación e o extraordinario supercomputador HAL 9000. É o computador máis atormentado da historia da literatura de ciencia ficción. Ás súas contradiccións internas desatan a crise central da novela.

A película ten unha parte final moi "psicodélica" propia da época (finais dos anos sesenta) que, afortunadamente, non é así na novela.

A obra invita a reflexionar sobre a intelixencia humana e a intelixencia artificial, a orixe da superioridade da especie humana, o futuro da especie, a existencia dun ser ou ente superior (ou varios), o uso que a humanidade deulle á intelixencia,...

Como xa teño comentado, o estilo de Clarke é, por así dicir, tranquilo, as cousas suceden a modo. Aínda así, o lector queda atrapado pola historia e polas reflexións que producen. Por outra banda, o aspecto científico é moi cuidado. Lembrade que Clarke posuía unha sólida formación. Afortunadamente Kubrick decidíu respetar esto. A película é unha ilustración impagable dos tres principios da dinámica, xa sabedes: se non me tocan quédome como estou; se me tocan acelérome; quen o fai o paga.

Disponible na biblioteca do IES de Teis.

Aquí tedes o trailer da película

Historia del tiempo

Obra de divulgación científica de Stephen Hawking, publicada en 1988.

O autor é un científico de gran prestixio, e este é o seu primeiro traballo de divulgación. O obxectivo e explicar a lectores non científicos as súas ideas sobre a orixe e evolución do Universo.

Hawking remóntase á teoría gravitatoria de Newton e á relatividade de Einstein, resultando unha excelente introducción á física actual para os no iniciados. A continuación desenvolve as súas propias teorías sobre o significado do tempo, e a evolución posible do universo. Cómpre dicir que os descubrimentos posteriores ao ano 1988 parecen ir en contra do Big Crunch (termo oposto ao do Big Bang) como destino final. En todo caso, as posibilidades propostas por Hawking, seguen abertas. Particularmente interesantes son as reflexións do autor sobre o concepto dun creador do universo.

Como a maioría dos verdadeiramente grandes científicos, Hawking escribe cun estilo moi sinxelo, facendo todo moi comprensible, de tal xeito que o lector vese atrapado na lectura. Non é unha lección de física, é a extraordinaria aventura do coñecemento.

Stephen Hawking naceu en Oxford (Reino Unido) en 1942, en plena II Guerra Mundial e, como lle gusta dicir a el mesmo, xusto 300 anos despois da morte de Galileo.

Está considerado uns dos científicos mais importantes do século XX. A súa investigación trata sobre as leis que gobernan o Universo, a unificación da Teoría Xeral da Relatividade e a Física Cuántica. Ten recibido unha chea de premios entre os que se atopa o Premio Príncipe de Asturias en 1989.

En 1963 diagnosticouselle a enfermedade de Gehring (esclerosis lateral amiotrófica, ELA) cun pronóstico de dous ou tres anos de vida. Xa leva 46 anos, nos que o seu estado sufre frecuentes deterioros. Comunícase mediante un complexo sistema informático cun sintetizador de voz manexado coa escasa movilidade que lle queda nos seus ollos.

O libro está disponible na biblioteca do IES de Teis.

El fin de la eternidad

Novela de ciencia ficción de Isaac Asimov, autor do que xa falamos noutro post. Escrita en 1955, desenvolve un dos tópicos máis atractivos e repetidos na literatura deste xénero: as viaxes a través do tempo. cómpre aclarar que as viaxes no tempo propiamente ditas, están descartadas pola mecánica relativista actual, únicamente sería posible un avance no tempo cara ao futuro, pero sen retorno.

Sen embargo, na literatura, esto é perfectamente normal. Xa Lewis Carrol en "Alicia a través do espello" en 1871, imaxinaba unha personaxe que vivía o tempo "ao revés". Na ciencia ficción, pode que o antecedente máis importante sexa "A máquina do tempo" de H.G. Wells de 1895, (do que temos comentado "A guerra dos mundos")

"O fin da eternidade" plantexa como no século 24 descúbrense os fundamentos das viaxes no tempo, e, no século 27, establécese "A Eternidade" unha especie de organización paralela e ao marxe da sociedade "temporal" normal, que viaxa libremente entre os séculos 27 e 150.000. O obxectivo inicial de dita organización era o comercio: proveer a un século dos suministros (alimentos, mediciñas, equipos) dos que é deficitario, procedentes de outro século no que hay excedentes. Pronto evolucionan para dedicarse máis ben a outra función: os "cambios de realidade". Introducindo modificacións nos feitos dun momento determinado, poden producir que, por exemplo, se evite unha guerra ou unha epidemia, etc.

A "Eternidade" é unha sociedade hermética, rexida polos seus propios membros, ao marxe da sociedade e composta solo por homes. As mulleres son contratadas moi escasamente e para tarefas como cociñar, lavar e limpar. Precisamente, unha muller é o desencadenante do "problema" que da lugar aos acontecementos da novela. Non cabe dúbida que Asimov é un home do seu tempo.

Por outra banda, o lector do século XXI lerá cunha sonrisa certas desastrosas "prediccións" de Asimov. Dispoñendo a "Eternidade" de toda a tecnoloxía de toda a historia da humanidade, o último en mensaxería é o correo... neumático, a información gárdase en... microfilms, os programas de ordenador escríbense e imprímense en... tarxetas perforadas. Eso sí, dispoñen do máis avanzado supercomputador, o Computaplex, na sede central da organización.

A pesar desto, a trama é apaixoante, moi ben fiada e cun desenlace sorprendente. Pero, sobre todo, move á reflexión sobre a lexitimidade desta especie de supergoberno, as paradoxas dos cambios na realidade e das viaxes no tempo, e, en fin, o exercicio da libertade humana.

Disponible na biblioteca do IES de Teis.

El viento del sol

O vento do sol é un conxunto de relatos breves escritos por Arthur C. Clarke entre 1961 e 1971.

Arthur Charles Clarke naceu en 1917 en Inglaterra. En 1956 trasladouse á illa de Sri Lanka (Ceilán) onde faleceu en 2008.

Tivo unha sólida formación científica: estudou matemáticas e física en Londres, especializándose en astronáutica. Unha publicación científica súa, dos anos 40, senta as bases para a colocación de satélites artificiais en órbita xeoestacionaria. Dita órbita chámase Órbita Clarke. Como novelista de ciencia ficción, a súa novela máis célebre é 2001: Unha odisea espacial. Tamén é coñecida a afirmación chamada "Terceira lei de Clarke": Toda tecnoloxía suficientemente avanzada é indistinguible da maxia".

A década dos anos sesenta do século XX foi moi fructífera en avances científicos, sobre todo en física e química básicas e aplicadas. É a década das viaxes espaciais. Arthur Clarke ás veces inspirase en recentes descubrimentos e ás veces os anticipa.

Algúns destes relatos son os seguintes:

"O alimento dos deuses", o problema da alimentación no futuro, serve para prantexar os límites éticos á innovación científica, con un certo tono de humor británico.

"O vento do sol", que da título a todo o libro, narra unha regata (ao mesmo tempo frenética e maxestuosa) de naves que aproveitan este "vento" descrito na década anterior a partir da observación das colas dos cometas.

"O Segredo" narra como os científicos tratan de manter en segredo certo descubrimento crucial.

"A última orde" propón o final da guerra fría entre os Estados Unidos de América e a Unión Soviética, que entón estaba nunha fase máis ben "quente" coa carreira espacial entre ámbalas dúas potencias. Neste relato declarouse unha guerra nuclear...

O estilo narrativo de Clarke é "tranquilo" por así dicir. Se un imaxina os relatos en imaxes, temos unha película na que pasan moitas cousas pero non hai os típicos golpes de efecto acompañados de ruídos (¡tachán!), senón que a narración evoluciona seguindo unha secuencia de acontecementos.

Clarke, como outros autores de ciencia ficción, foi moi agudo predecindo posibilidades científicas e desenvolvemento tecnolóxico, pero non tanto en outras cuestións máis "sociais":

No primeiro relato, o protagonista fala diante do Congreso de algún estado no futuro. Todos os congresistas son ... homes. Non hai nin rastro de nada parecido a Internet, salvo en certo sentido limitado en "Marque F de Frankenstein". Pero, de tódolos xeitos, son relatos moi entretidos.

¡Ollo!, na edición que teño eu, cométense algúns erros de traducción: cada vez que di "billón", quere dicir "mil millóns". Xa sabedes que o termo "billion" en inglés non equivale ao noso billón.

La guerra de los mundos / A guerra dos mundos

Esta novela de Herbert George Wells ( escritor inglés nado en 1866 e falecido en 1946) foi publicada en 1898 e constitue o primeiro relato de ficción no que os extraterrestres (neste caso os marcianos) invaden a terra.

H. G. Wells, xunto con Jules Verne, é considerado un dos precursores do xenero de ciencia-ficción. Ademáis de esta novela, destacan outros dous títulos: A máquina do tempo (1895) e O home invisible (1897).

O autor sitúa a acción nas proximidades de Londres a principios do século XX. Chegan os marcianos a bordo de enormes naves cilíndricas nas que transportan unhas implacables máquinas de guerra en forma de grandes trípodes articulados e armadas co Raio Ardente e mailo Fume Negro. Con estas armas de tecnoloxía moi superior á terrestre, non tardan en superar a débil resistencia dos humanos.
O narrador (un filósofo do que non coñecemos o nome) asiste á destrucción, salvándose a miudo por pouco. Xunto co artilleiro e o vicario, representan tres típicas actitudes diante da invasión.

Naturalmente, dada a data de publicación, a tecnoloxía descrita é tan primitiva que hoxe pode resultar cómica. Pero eso non é o que importa. Se considera esta novela como certa crítica á invasión que o imperio británico e outras potencias europeas (como España) fixo en Africa, América e Asia, xustificándose por unha pretendida superioridade moral ou intelectual respecto aos pobos indíxenas, levando a destrucción co seu armamento e tecnoloxía.

A obra foi levada ao cine en versións bastante afastadas do orixinal varias veces. A máis famosa a de 1953, e a máis recente de 2005 de Stephen Spielberg e con Tom Cruise.

É moi célebre a adaptación radiofónica de Orson Welles en 1938 que provocou que a meirande parte da poboación que a escoitaba a entendera como unha noticia real, producíndose un gran pánico

Tes a novela completa aquí. En inglés aquí.

Está disponible na biblioteca do IES de Teis tanto en galego como en castelán.

Fragmento da película de 1953, en inglés subtitulada

El peor viaje del mundo

Extraordinario relato de Apsley Cherry-Garrard sobre a expedición de Robert Falcon Scott ao polo sur.

Dita expedición tivo lugar entre os anos 1910 e 1912. Scott e catro expedicionarios máis chegaron ao polo so uns días despois de que o fixera por primeira vez na historia o noruegués Roald Amundsen. Na viaxe de volta á base situada na costa antártica, Scott e os seus compañeiros atoparon a morte pola fame o frío e o agotamento físico.

A finais do século XIX e principios do XX, desatouse o interés por chegar a ámbolos dous polos. Diversos grupos expedicionarios competiron por seren os primeiros. Os que estaban en mellores condicións de conquistar o polo Sur eran Amundsen e o inglés Scott.

Este libro describe as peripecias do grupo de Scott. Está escrito por un membro do grupo que non participou no asalto final ao polo, pero si nas tarefas de preparación e apoio. O relato e directo, sen adornos, transmite con moita forza todas as penalidades e o comportamento dos homes en situacións límite.

É un libro longo pero que se le con gañas de saber máis e máis. Aínda que o desenlace é coñecido, porque está na historia (a victoria de Amundsen e o falecemento dos cinco conquistadores de Scott no regreso), manténse a tensión por saber que foi o que ocurríu e cal foi o verdadeiro problema para que Scott fracasara no seu obxectivo principal, que non era chegar ao polo, senon regresar sans e salvos.

Quen queira saber que son os tan repetidos sentido práctico e cabalerosidade dos ingleses, aquí ten un valioso documento para empezar a entendelo.

As expedicións xeográficas dos séculos 18, 19 e 20, son tamén exploracións científicas. No caso das viaxes ao polo, os viaxeiros facían estudios en diversos campos: magnetismo terrestre, meteoroloxía, botánica e zooloxía (son moi importantes as contribucións do grupo de Scott ao coñecemento do comportamento de varias especies de pingüinos, focas, e aves) e, por suposto, a formación e evolución de diversos tipos de xeos (barreiras, bandeixas, icebergs, glaciares...). Ademáis, fósiles recollidos polos membros do grupo na súa viaxe de volta foron de gran importancia no estabelecemento do feito de que a Antártida e Australia estiveran en épocas remotas unidas e, por tanto, reforzou a teoría da deriva continental e a tectónica de placas.